ಸಂದರ್ಭ: ಅತಿವಿರಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಗಂಧದ ಬಣ್ಣದ ಚರ್ಮ-ತುಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಮಂಕಾದ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಚಿರತೆಯುರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನುಪತ್ತೆಮಾಡಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರ ತಂಡವು, ಇದಕ್ಕೆ’ಚಂದನ ಚಿರತೆ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಳೆಮತ್ತಿ ನೇಚರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಎಚ್ಎನ್ಎಫ್) ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಟ್ರ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಪರೂಪದ ‘ಚಂದನ ಚಿರತೆ’ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೆರೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿರತೆಗಳು ಹಳದಿ-ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಚಿರತೆಯು ಗಂಧದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ಕೆಂಪು-ಗುಲಾಬಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಮಾಸಲು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಈವರೆಗೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿಯಷ್ಟೇ ಈ ಸ್ವರೂಪದ ಚಿರತೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ‘ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇಂತಹದ್ದನ್ನು ಚಿರತೆ (Strawberry Leopard) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಎಚ್ಎನ್ಎಫ್ ‘ಚಂದನ ಚಿರತೆ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ, ತಾಂಜೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಣಕಪುರದಲ್ಲಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇಂತಹ ಚಿರತೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಎಂದು ಎಚ್ಎನ್ಎಫ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ಕೃಷಿಪಂಪ್ ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಹಗಲುಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದರೂಪಿಸಿರುವ ಕುಸುಮ್.ಸಿ ಮೆಗಾವಾಟ್ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ2,520 ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಡಿ ಇಟ್ಟಿದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 3,900 ಮೆಗಾವಾಟ್ 2 ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಇತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 750 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. 2.520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯಡಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸುಮಾರು 24 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ₹1 ಕೋಟಿ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಿದೆ. ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಯೋಗ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹3.17 ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ, ಅಯಾ ಫೀಡರ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರೈತರ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕುಸುಮ್-ಸಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ 397 ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಉಪ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 2,520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿ ಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ 1,684 ಫೀಡರ್ಗಳ 6,70,185 ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ಉದ್ದೇ-ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಹಗಲಿನಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಅಲದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಬೆಸ್ಕಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸುಮ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 1,159 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ 157 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಟಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 200 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 32 ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 500 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಚ್ಗೆ 1.051 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮಥ್ಯ೯ದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
2025ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ‘ಕುಸುಮ್ ಸಿ’ಗೆ ಚಾಲನೆ, 4,650 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗುರಿ
⚡ ಕುಸುಮ್-ಸಿ (KUSUM-C) ಯೋಜನೆ: ಒಂದು ನೋಟ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ವಿವರ
ಅಂಶ
ವಿವರ
ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು
ಕುಸುಮ್-ಸಿ (PM-KUSUM Component-C)
ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ
ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ
ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ
3,900 ಮೆಗಾವಾಟ್ (MW)
ಪ್ರಸ್ತುತ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
2,520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಚಾಲನೆ
ಘಟಕದ ಸ್ಥಾಪನಾ ವೆಚ್ಚ
₹4 ಕೋಟಿ (ಪ್ರತಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ಗೆ)
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯಧನ
₹1 ಕೋಟಿ (ಪ್ರತಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ಗೆ)
ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನ
ಉಳಿದ ₹3 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ
ನಿಗದಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ
ಗರಿಷ್ಠ ₹3.17 ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ (KERC ನಿಯಮದಂತೆ)
☀️ PM-KUSUM ಯೋಜನೆಯ ಘಟಕಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹೋಲಿಕೆ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಘಟಕ – A (Component A)
ಘಟಕ – B (Component B)
ಘಟಕ – C (Component C)
ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ
ಖಾಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸೌರ ಪಂಪ್ ಅಳವಡಿಕೆ
ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಂಪ್ಗಳನ್ನು ಸೌರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು
ಗುರಿ
10,000 MW ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
14 ಲಕ್ಷ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಂಪ್ಗಳು
35 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಿಡ್-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಪಂಪ್ಗಳು
ಲಾಭ ಪಡೆಯುವವರು
ರೈತರು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, FPO ಗಳು
ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೈತರು (ಗ್ರಿಡ್ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶ)
ಪಂಪ್ಸೆಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರು
ಸಹಾಯಧನ / ಲಾಭ
₹1 ಕೋಟಿ ಪ್ರತಿ MW ಗೆ (ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಲು)
60% ಸಹಾಯಧನ (ಕೇಂದ್ರ 30% + ರಾಜ್ಯ 30%)
₹3.17/ಯೂನಿಟ್ ವರೆಗೆ ದರ ನಿಗದಿ (ಕರ್ನಾಟಕ)
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ
ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು
ಡೀಸೆಲ್ ವೆಚ್ಚ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ
ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯ
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ಘಟಕ-A: ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರಬಹುದು.
ಘಟಕ-B: ಗ್ರಿಡ್ (ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ) ತಲುಪದ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಬಳಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ವರದಾನ. ಕೇವಲ 10% ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು.
ಘಟಕ-C (ಫೀಡರ್ ಸೌರೀಕರಣ): ನೀವು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈಗ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಂಪ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಡೀ ಫೀಡರ್ ಅನ್ನೇ ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ರಾಜ್ಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಆದಾಯಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ’ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ’ ಎನಿಸಿದೆ.
2022-23ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ಯಂತ ₹123 ಕೋಟಿ, 2023-24ರಲ್ಲಿ ₹146 ಕೋಟಿ, 2024-25ರಲ್ಲಿ 155 ಕೋಟಿ ಆದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 34,566 ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 205 ದೇವಾಲಯಗಳು ‘ಎ’ ವರ್ಗ, 193 ದೇವಾಲಯಗಳು ‘ಬಿ’ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ 34,168 ದೇವಾಲಯಗಳು ‘ಸಿ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ.
ಕೊಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ ಕ್ರಮ ವಾಗಿ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿವೆ.
ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ಗೆ 180 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನಂದಿಕೂರು ಗ್ರಾಮದ ಎಸ್ಟಿಪಿಯಿಂದ 12.09 ಎಂಎಲ್ಡಿ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೂತನ ಜವಳಿ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಹೊಸತನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಕೈಮಗ್ಗ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯ ಇದೆ.
🏭 ಕಲಬುರಗಿ ಸಮಗ್ರ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ (PM MITRA): ಒಂದು ನೋಟ ಕೇಂದ್ರದ ‘ಪಿಎಂ ಮಿತ್ರ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೇಶದ 7 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷ ನೇರ ಮತ್ತು 2 ಲಕ್ಷ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ.
ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪಿನವರೆಗೆ (Farm to Foreign) ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು.
ಬಂಡವಾಳ: ಸುಮಾರು ₹10,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರಿ.
🧵 ನೂತನ ಜವಳಿ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ತೇಜನ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ನೀತಿ (2024-29) ಮೂಲಕ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ:
ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ‘ನೇಕಾರ ಸಮ್ಮಾನ್’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ₹2,000 ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ₹5,000 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಲು ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು: ನೇಕಾರರ ಮಕ್ಕಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಸೌಲಭ್ಯ.
ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಕಲಬುರಗಿ ಪಾರ್ಕ್ಗೆ ಭೂಮಿ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಈಗ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾರಿಯಾದರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ PM MITRA (Prime Minister Mega Integrated Textile Region and Apparel) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು 7 ಬೃಹತ್ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯು 5F ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: Farm to Fibre to Factory to Fashion to Foreign.
ಆ 7 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ
ರಾಜ್ಯ
ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳ
1
ಕರ್ನಾಟಕ
ಕಲಬುರಗಿ
2
ತಮಿಳುನಾಡು
ವಿರುತ್ತನಗರ
3
ತೆಲಂಗಾಣ
ವಾರಂಗಲ್
4
ಗುಜರಾತ್
ನವಸಾರಿ
5
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಅಮರಾವತಿ
6
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
ಧಾರ್
7
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ಲಕ್ನೋ / ಹರ್ದೋಯ್
ವಲಯ (Zone)
ರಾಜ್ಯ
ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಉತ್ತರ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ಲಕ್ನೋ ಮತ್ತು ಹರ್ದೋಯ್
ನುರಿತ ನೇಕಾರರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಮಧ್ಯ
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
ಧಾರ್ (ಬೈಸೋಲಾ)
ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ
ಗುಜರಾತ್
ನವಸಾರಿ (ವಾನ್ಸಿ ಬೋರ್ಸಿ)
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಬಂದರುಗಳಿಗೆ (Ports) ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಅಮರಾವತಿ
ವಿದರ್ಭದ ಪ್ರಮುಖ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ
ಕರ್ನಾಟಕ
ಕಲಬುರಗಿ (ಫಿರೋಜಾಬಾದ್)
‘ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಭಾಗದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ.
ದಕ್ಷಿಣ
ತೆಲಂಗಾಣ
ವಾರಂಗಲ್
ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಕಾಕತೀಯ ಪಾರ್ಕ್).
ದಕ್ಷಿಣ
ತಮಿಳುನಾಡು
ವಿರುದುನಗರ
ದಕ್ಷಿಣದ ನೂಲು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
📍 ಈ ಸ್ಥಳಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ (Raw Material): ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು ಭಾರತದ ‘ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ’ (Cotton Belts) ಅಂದರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಚ್ಚಾ ಹತ್ತಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (Infrastructure): ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (National Highways) ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿಗೆ (Dedicated Freight Corridors) ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬಂದರುಗಳ ಸಂಪರ್ಕ (Port Access): ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಕ್ಗಳಿಂದ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ “5F” ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕೊನೆಯ ಹಂತವಾದ “Foreign” (ವಿದೇಶಿ ರಫ್ತು) ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಪೂರಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Ecosystem): ತೆಲಂಗಾಣದ ವಾರಂಗಲ್ ಅಥವಾ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿರುದುನಗರದಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನುರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪಾರ್ಕ್ಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು? ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆ: ಈ 7 ಪಾರ್ಕ್ಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ₹70,000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ (ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ) ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಲಿವೆ.
ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಸೌಲಭ್ಯ: ಹತ್ತಿ ನೂಲುವುದು, ನೇಯ್ಗೆ, ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವುದು (Dyeing), ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕೆ – ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಇಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು ಪೂರೈಕೆ, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ (ಕಲಬುರಗಿ) ಆಗುವ ಲಾಭ: ಕಲಬುರಗಿಯು ತೊಗರಿ ಕಣಜ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವೂ ಹೌದು. ಈ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಸಾವಿರಾರು ಯುವಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ತಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಂಜನಾ ರಾವ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕ ಓಪನ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 1300 ಮಂದಿ ಈ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರ 40 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರ ವಿಭಾಗದ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇದೇ ವಿಭಾಗದ ಡಬಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಪದಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಪ್ರತಿ1,000 ಸಿಗರೇಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹2,050 ರಿಂದ ₹8,500ರವರೆಗೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಂಕದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಿಗರೇಟಿನ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಟರ್ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ನಿಯಮವನ್ನು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಗರೇಟು ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಮೌಲ್ಯವು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ.ಐಟಿಸಿ ಷೇರುಮೌಲ್ಯವು ಶೇ 9.69ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. ಗಾಡ್ಪ್ರೇ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಮೌಲ್ಯ ಶೇ 17.17ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.
ತಂಬಾಕು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯು ವಾರ್ಷಿಕ ₹2.4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಂದಾಜು ಇದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟು ಬಹಳ ಅಗ್ಗವಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.ಬೇರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಂಬಾಕಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ತೆರಿಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರದ ನಿಲುವಿಗೆ ಇದು ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ಮರುಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ31ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಸೆಸ್ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಇಳಿಕೆ, ಸರಕುಮತ್ತುಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ(ಜಿಎಸ್ಟಿ) ಮೂಲಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ₹1,74,550 ಕೋಟಿ ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ₹1.64 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಂಗ್ರಹವಾ ಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನ ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ ಶೇ 6.1ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ₹1.70 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಪೈಕಿ, ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಜಿಎಸ್ಟಿ ವರಮಾನವು ಶೇ 1.2ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, ₹1.22 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಾಗಿದೆ. ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸರಕುಗಳಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವು ₹51,977 ಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ 19.7ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮರುಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ 31ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ₹28,980 ಕೋಟಿಯಾಗಿದೆ. ನಿವ್ವಳ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಂಗ್ರಹವು ₹1.45 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸೆಸ್ ಮೂಲಕ ₹12,003 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹ-ವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ₹4,238 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮಂಡಳಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22ರಂದು ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು. ಇದು ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
‘ಪ್ರಸಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಂಗ್ರಹವು ಸದೃಢವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಮಾಣವು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ’ ಎಂದು ಡೆಲಾಯ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಲುದಾರ ಮಣಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
‘ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ’ ಎಂದು ಗ್ರಾಂಟ್ ಥಾರ್ನ್ಟನ್ ಭಾರತ್ ಪಾಲುದಾರ ಮನೋಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
