ಕೆ.ಎ.ಎಸ್ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು: ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ‘ಜೀವಂತ ನಾಡಿಮಿಡಿತ’ವಿದ್ದಂತೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆಯುವ ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ “ಸುದ್ದಿ ಓದುವುದರಿಂದ” “ಸುದ್ದಿಯ ಮೂಲಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು” ಎಂಬ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದು ಒಬ್ಬ ಗಂಭೀರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
“ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ” ಎಂಬ ತತ್ವ ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನೀವು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಓದಲು ವ್ಯಯಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯೂ ನಿಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು (Rank) ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
Preparing for the UPSC Civil Services Examination requires smart strategy, conceptual clarity, and continuous practice. Our UPSC Prelims Solved Papers 2026 section is designed to help aspirants understand the evolving nature of the examination through detailed explanations, analytical approaches, and factual insights. These solved papers will strengthen your preparation by improving accuracy, revision, and problem-solving skills for both UPSC and State PSC examinations.
UPSC Civil Services Examination ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಂತ್ರ, ವಿಷಯದ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ UPSC Prelims Solved Papers 2026 ವಿಭಾಗವು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿವರವಾದ ಉತ್ತರಗಳು, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ತತ್ವಾಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಈ solved papers, UPSC ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ನಿಖರತೆ, ಪುನರವಲೋಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಪತ್ರಿಕೆ-I: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪತ್ರಿಕೆ-II: ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಪತ್ರಿಕೆ-I: ಪ್ರಬಂಧಗಳು
ಪ್ರಬಂಧ-1: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ
ಪ್ರಬಂಧ-2: ರಾಜ್ಯ ಮಹತ್ವ/ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹತ್ವ ವಿಷಯ
ಪತ್ರಿಕೆ-II: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-1
ಪತ್ರಿಕೆ-III: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2
ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಶದ್ರೋಹ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು — ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಏನು? ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ (ಐಪಿಸಿ) ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ದೇಶದ್ರೋಹ/ರಾಜದ್ರೋಹ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಣೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 17 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಿಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ್ ಎಂ. ಪಂಚೋಲಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಕರಣವು ಕಮ್ರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದು, 2026ರ ಮೇ 21ರಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅರ್ಜಿದಾರ ಕಮ್ರಾನ್ ಅವರು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 122, 124ಎ ಮತ್ತು 153ಎ, ಜೊತೆಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲವು ವಿಧಿಗಳಡಿ ದೋಷಿ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಪಡೆದು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿತ್ತು. ಆದರೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದೇಶದ್ರೋಹ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು, ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಲು ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಆರೋಪಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಕರಣದ ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏನು ಹೇಳಿತು? ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ಸಾರಾಂಶ: ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಆರೋಪಿಯೇ ಆಕ್ಷೇಪಿಸದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕರಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕಮ್ರಾನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ಅಪರಾಧಿತ್ವ ಅಥವಾ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ಇದು ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ತಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆಯೇ? ಇಲ್ಲ. ಈ ಆದೇಶವು 2022ರ ತಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವುದು ಸೀಮಿತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮಾತ್ರ: ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ, ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವಿರುವ ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ ಕುರಿತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಎಂದರೇನು? ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ರಾಜದ್ರೋಹ ಕಾನೂನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾತು, ಬರಹ, ಸಂಕೇತ, ದೃಶ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷ, ತಿರಸ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಿತ್ತು.
ಶಿಕ್ಷೆ ಜೀವಾವಧಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವರ್ಷ / ಘಟನೆ
ವಿವರ
1860
ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು; ಮೂಲ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ್ರೋಹ ವಿಧಿ ಇರಲಿಲ್ಲ
1870
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿ
ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮೊದಲಾದವರ ವಿರುದ್ಧ ಈ ವಿಧಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು
1962
ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿತು
2022
ಎಸ್.ಜಿ. ವೊಂಬಟ್ಕೆರೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿದಿತು
2024
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು ಐಪಿಸಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು
2026
ಆರೋಪಿಯ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, 1962 ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣ ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವೆಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಲುವು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ದೇಶದ್ರೋಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು:
ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದಾಗ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ
ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾದಾಗ
ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2023ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇದಾರನಾಥ್ ತೀರ್ಪು ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
2022ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ: ಎಸ್.ಜಿ. ವೊಂಬಟ್ಕೆರೆ ಪ್ರಕರಣ 2022ರ ಮೇ 11ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. 2022ರ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಬಾಕಿ ಇರುವ ವಿಚಾರಣೆಗಳು, ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಆದರೆ ಇತರ ಅಪರಾಧ ವಿಧಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು, ಆರೋಪಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
2026ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯು ಇದೇ 2022ರ ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ: ಆರೋಪಿಯೇ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಕುರಿತ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ್ರೋಹದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ರದ್ದುಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದಿನ ಐಪಿಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪರಾಧಗಳು, ತನಿಖೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 358 — ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಳಿವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 152 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೃತ್ಯ”ವನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 152ರ ಅಂಶಗಳು
ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ
ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ
ವಿಧ್ವಂಸಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ
ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅಪಾಯ
ಮಾತು, ಬರಹ, ದೃಶ್ಯ ರೂಪ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಳಕೆ
ಶಿಕ್ಷೆ
ಜೀವಾವಧಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ; ಅಥವಾ
ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ; ಮತ್ತು
ದಂಡ.
ಆದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 152 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಯೂ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 152: ಹೋಲಿಕೆ
ಅಂಶ
ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 152
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರುತು
ದೇಶದ್ರೋಹ / ರಾಜದ್ರೋಹ
ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೃತ್ಯ
ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು
ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನ ಪ್ರಚೋದನೆ
ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯ, ವಿಧ್ವಂಸಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂವಹನ
ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರಲಿಲ್ಲ
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
ಹಣಕಾಸು ಮಾರ್ಗ
ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರಲಿಲ್ಲ
ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
ಗರಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷೆ
ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ
ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ
ಐಪಿಸಿ ರದ್ದಾದರೂ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು
ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಿ
ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಆಯಾಮಗಳು ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ): ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ, ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಟೀಕೆಯನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲವೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅನುಚ್ಛೇದ 19(2): ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ವಾಕ್ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧರಹಿತವಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ, ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
ಅನುಚ್ಛೇದ 21: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ತಡೆಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಾರದೆ ಉಳಿದರೆ ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ನ್ಯಾಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ.
ಅನುಚ್ಛೇದ 14: ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಗಂಭೀರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬಳಸಿದರೆ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವ
ವೇಗವಾದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ನೆರವು ಆರೋಪಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇಡುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆರೋಪಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆ ತಡೆ ಆದೇಶವು ಮೂಲತಃ ಆರೋಪಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ತಡೆ ಆದೇಶವು ಕೆಲವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ತಂದರೆ, ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ.
ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅಲ್ಲ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹ ವಿಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಡೆ ತೆರವು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಇದು ಆರೋಪಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಸಮತೋಲನ ಪ್ರಕರಣವು ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ವಾಕ್ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳು ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಟೀಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸವಾಲು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 152ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಚರ್ಚೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಆರೋಪಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿ
ಪ್ರಶ್ನೆ: “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನುಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಸಾಧನವಾಗಬಾರದು.” ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಪತ್ರಿಕೆ-IV: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-3
ಪತ್ರಿಕೆ-V: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-4
ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಬೀಗಮುದ್ರೆ: ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಸುದ್ದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೊಪ್ಪಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಬೀಗಮುದ್ರೆ ಹಾಕಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಾ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳು 203 ದಿನಗಳಿಂದ ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಆಡಳಿತದ ಕ್ರಮವು ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಆಶಾಭಾವ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಉಳಿದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಾದರೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಬಹುದೇ? ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜನರ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರು
ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರು
ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ / ಕಾಳಜಿ
ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು
ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನ
ರೈತರು
ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು
ಉಸಿರಾಟ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ
ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರು
ಉತ್ಪಾದನೆ, ಲಾಭ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರಂತರತೆ
ಕಾರ್ಮಿಕರು
ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಭದ್ರತೆ
ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ
ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆ
ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ
ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪಾಲನೆ
ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆ
ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪರಿಸರ
ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು
ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ ಆಡಳಿತವು ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಆಡಳಿತದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅನುಕಂಪ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಅಸ್ತಮಾ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನೋವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು.
ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆ ಇಂದಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಂಡ ನೀರು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ 203 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
ಸಂಘರ್ಷ
ವಿವರಣೆ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ vs ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ
ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು.
ಉದ್ಯೋಗ ರಕ್ಷಣೆ vs ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ.
ಆಡಳಿತದ ವಿಳಂಬ vs ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕು
203 ದಿನಗಳ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಲಾಭ vs ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಿತ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಲಾಭವು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬೆಲೆಗೆ ಇರಬಾರದು.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಆಡಳಿತ ಅಗತ್ಯ ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೊದಲ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು.
ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ಅನುಷ್ಠಾನ ಎರಡು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ಉಳಿದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಅದು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಕ್ರಮವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮಾನ ಮಾನದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಜನಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ರೈತರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯ.
ಸಂಬಂಧಿತ ನೈತಿಕ ತತ್ವಗಳು Polluter Pays Principle – ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರನೇ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಬೇಕು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪರಿಸರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು.
Precautionary Principle – ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ತತ್ವ ಪರಿಸರ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಖಚಿತತೆಗಾಗಿ ಕಾಯದೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
Sustainable Development – ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು.
Right to Life – ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ ಆಧಾರಿತ ನೈತಿಕ ವಿವರಣೆ ಉದಾಹರಣೆ: ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕೆ ನೂರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂದೇಶ: ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯ; ಆದರೆ ಅವು ಜೀವನ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಾರದು.
Paper-I: Current Events of National and International Importance
Paper-II: Current Events of State Importance and Important Government Schemes and Programs
NIMHANS’ Suicide Prevention Programme to be Expanded Across Bengaluru South
Why in News? A community-based suicide prevention initiative led by NIMHANS is set to be expanded across the entire Bengaluru South district after encouraging results from a three-year pilot programme in Channapatna taluk. The programme, called Project SURAKSHA, was launched in 2023 in Channapatna and is described by NIMHANS as India’s first sustained community-based suicide prevention initiative. It is being implemented by the NIMHANS Suicide Prevention, Research, Implementation Training and Engagement Centre — N-SPRITE, in collaboration with the Karnataka government and Himalaya Wellness Company.
What is Project SURAKSHA? Project SURAKSHA is a community-based suicide prevention programme designed to identify vulnerable individuals early, provide crisis support, create awareness and prevent repeat suicide attempts. The word SURAKSHA itself indicates protection and safety. The project aims to build a local support ecosystem involving community members, health workers, teachers, panchayat representatives and frontline staff. It shifts suicide prevention from a purely hospital-based approach to a community-based public health model.
Objectives of Project SURAKSHA
Early Identification of Vulnerable Individuals The project trains community members to identify people facing emotional distress, self-harm risk, family crisis, substance abuse, financial stress or social isolation.
Crisis Intervention The programme provides immediate support through trained personnel and helpline-based intervention.
Awareness Generation Awareness sessions are conducted in villages, schools, colleges and local communities to reduce stigma around mental health and help-seeking.
Referral and Follow-up Care Individuals at risk are referred to appropriate mental health professionals, hospitals or support services. Follow-up care is a major component.
Prevention of Repeat Attempts The project focuses on supporting individuals who have previously attempted self-harm so that repeat attempts can be prevented.
Major Components of the Programme
Community-Based Surveillance Teams The project created local surveillance teams consisting of: Panchayat representatives Teachers Healthcare workers Self-help group members Anganwadi workers Police personnel Frontline staff These teams were trained to identify vulnerable persons and refer them for care.
Gatekeeper Training A major part of Project SURAKSHA was suicide gatekeeper training. A gatekeeper is a person who is likely to come in contact with vulnerable individuals and can identify warning signs, provide basic support and refer the person to professional help. The programme trained 4,185 frontline workers, including: Police personnel Anganwadi workers PHC staff Fire and safety officers Educators Students
Awareness in Schools and Colleges The project reached more than 14,000 students through awareness sessions in schools and colleges. This is important because adolescents and young adults are vulnerable to emotional stress, academic pressure, family expectations, social media pressure and mental health issues.
IEC Material Dissemination IEC stands for Information, Education and Communication. As of February 2026, more than 1.7 lakh individuals in Channapatna taluk were reached through IEC materials. These materials helped spread awareness on mental health, emotional support and help-seeking behaviour.
Self-Harm Registries The initiative established self-harm registries across 69 hospitals and health centres. These registries help systematically record suicide attempts and ensure follow-up care. This is important because many individuals who attempt self-harm are at risk of repeat attempts if they do not receive continued psychological and social support. A total of 1,261 cases were recorded under this system.
Helpline Support As of February 2026, the project helpline received more than 193 calls, including 33 crisis calls requiring immediate intervention. Helplines are important because they provide quick emotional support and can connect people to professional care during moments of acute distress.
Encouraging Results One of the most important outcomes of the pilot programme is that no repeat suicide attempts were reported among individuals who received intervention and follow-up support under the programme. This shows the importance of continuous care, community support and timely intervention.
Expansion Plan Bengaluru South District Project SURAKSHA will now be expanded to all five taluks of Bengaluru South district. This is significant because urbanising districts face unique mental health challenges such as: Migration stress Job insecurity Family breakdown Substance abuse Academic pressure Financial stress Social isolation Digital stress Ballari District The Karnataka government has also approved the first phase of implementation in Ballari district, which is among the districts reporting high numbers of suicides. This indicates that the State is trying to use a district-specific mental health intervention model.
Link with National Suicide Prevention Strategy, 2022 Project SURAKSHA has been developed in line with India’s National Suicide Prevention Strategy, 2022. The national strategy focuses on: Reducing suicide mortality Improving mental health services Responsible media reporting Limiting access to means of self-harm Community-based intervention Crisis helplines Training gatekeepers Creating awareness and reducing stigma Project SURAKSHA is an example of translating national policy into local action.
Link with WHO LIVE LIFE Framework The programme is also aligned with the World Health Organisation’s LIVE LIFE framework. The LIVE LIFE framework focuses on four key interventions: Limit access to means of suicide Interact with media for responsible reporting Foster socio-emotional life skills in adolescents Early identify, assess, manage and follow up persons affected by suicidal behaviour Project SURAKSHA reflects these principles through community surveillance, student awareness, follow-up care and crisis intervention.
Why is This Important?
Suicide as a Public Health Issue Suicide is not only an individual issue; it is a public health, social and governance challenge. It requires coordinated action by families, communities, schools, health systems, police, local governments and civil society.
Community-Based Model Mental health services are often concentrated in hospitals and cities. Project SURAKSHA takes prevention to the community level, especially through gram panchayats and frontline workers.
Early Intervention Many people in distress do not directly approach psychiatrists or hospitals. Community-based gatekeepers can identify early signs and connect them to support.
Reducing Stigma Mental health problems are often hidden due to social stigma. Awareness campaigns help normalize help-seeking behaviour.
Preventing Repeat Attempts People who have attempted self-harm need follow-up care. The project’s focus on follow-up support is a major strength.
Governance Dimensions
Decentralised Public Health Model The project uses gram panchayats and community institutions, making suicide prevention a decentralised public health intervention.
Convergence Approach It brings together: Health department Panchayat institutions Police Schools and colleges Hospitals Anganwadi workers Self-help groups Mental health professionals This is an example of inter-sectoral governance.
Data-Based Intervention Self-harm registries help create evidence for policy-making and targeted intervention.
Public-Private Partnership The programme involves NIMHANS, Karnataka government and Himalaya Wellness Company. This shows the role of public-private collaboration in health initiatives.
Social Dimensions
Youth Mental Health The outreach to students is significant because young people face stress related to exams, employment, relationships, social comparison and digital exposure.
Rural Mental Health The pilot in Channapatna shows that mental health services can be taken beyond urban hospitals into rural and semi-urban communities.
Family and Community Support The next phase includes home visits, psychological first aid and grief counselling. This recognises the role of family and community in healing.
Stigma Reduction Community awareness reduces the shame associated with mental illness and encourages people to seek help.
Main Examination
Paper-I: Essays
Essay – 1: Topic of International/National Importance
Essay-2: Topic of State importance/Local Importance
Paper-II: General Studies 1
Paper-III: General Studies 2
India–Italy Defence Pact; Ties Elevated to “Special Strategic Partnership”
Why is it in news? India and Italy have upgraded their bilateral relationship to the level of “Special Strategic Partnership.” Prime Minister Narendra Modi held talks with Italian Prime Minister Giorgia Meloni in Rome. During the visit, both sides agreed to deepen cooperation in areas such as defence, trade, technology, clean energy, innovation, critical minerals, agriculture, law enforcement and mobility of workers.
What is a Special Strategic Partnership? A Special Strategic Partnership refers to a deeper and long-term relationship between two countries. It goes beyond normal diplomatic ties and includes cooperation in: Defence and security Trade and investment Technology and innovation Clean energy Critical minerals Mobility of workers Maritime security Global and regional issues The elevation of India–Italy ties to this level shows that both countries want a broader and stronger partnership.
Defence Industrial Road Map India and Italy have agreed on a Defence Industrial Road Map. This aims to strengthen defence cooperation between the two countries. Importance: Joint development of defence equipment Defence technology cooperation Participation of private defence industries Support to Make in India and Atmanirbhar Bharat Strengthening naval, aerospace and advanced defence manufacturing cooperation This is significant because Italy has a strong defence and industrial technology base, while India is focusing on defence modernisation and domestic production.
Cooperation in Critical Minerals India and Italy also agreed to cooperate in the field of critical minerals.
Why are critical minerals important? Critical minerals are essential for: Electric vehicle batteries Solar and wind energy technologies Semiconductors Defence equipment Mobile phones and electronic devices Clean energy transition For India, cooperation in critical minerals is important for supply chain security and reducing dependence on limited sources.
Agriculture and Agricultural Research The two countries also discussed cooperation in agriculture and agricultural research. Importance: Exchange of agricultural technology Cooperation in food processing Sustainable farming methods Water and soil management Value addition of farm products Linking agricultural research institutions of both countries Italy is known for food processing and agricultural technology. India can benefit from such cooperation, especially in improving productivity and value addition.
Law Enforcement Cooperation An agreement was also signed between Italy’s Guardia di Finanza and India’s Enforcement Directorate. Purpose: Cooperation against financial crimes Exchange of information on economic offences Combating money laundering Tackling cross-border financial fraud Strengthening economic security This reflects the growing importance of cooperation against financial crimes in global governance.
India’s Position on Ukraine and West Asia Prime Minister Modi reiterated India’s position that conflicts in Ukraine and West Asia should be resolved through dialogue and diplomacy. India’s stand: War is not a solution Peaceful negotiations are necessary Civilian safety must be protected Humanitarian concerns should be addressed Global supply chains and energy security must be safeguarded This shows India’s balanced approach in international relations.
Indo-Pacific and UNCLOS India and Italy expressed support for a free, open, peaceful and prosperous Indo-Pacific. They also stressed the importance of respecting UNCLOS — United Nations Convention on the Law of the Sea. Importance: Freedom of navigation Maritime trade security Rule-based maritime order Peace and stability in the Indo-Pacific Countering unilateral actions in maritime zones This is important for India because the Indo-Pacific is central to its maritime security and trade interests.
Strait of Hormuz The joint statement also called for freedom of navigation and resumption of global flows through the Strait of Hormuz. Why is the Strait of Hormuz important? It connects the Persian Gulf with the Arabian Sea It is one of the world’s most important oil transit routes It is crucial for global energy security Any disruption can increase oil prices and inflation It is important for India’s energy imports from West Asia
Question. Discuss the significance of elevating India–Italy relations to the level of Special Strategic Partnership?
