ಕೆಎಎಸ್ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಪತ್ರಿಕೆ-I: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ಪತ್ರಿಕೆ-II: ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ
ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಪತ್ರಿಕೆ-I: ಪ್ರಬಂಧಗಳು

ಪ್ರಬಂಧ-1: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ

ಪ್ರಬಂಧ-2: ರಾಜ್ಯ ಮಹತ್ವ/ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹತ್ವ ವಿಷಯ

ಪತ್ರಿಕೆ-II: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-1

ಪತ್ರಿಕೆ-III: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2

ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಶದ್ರೋಹ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು — ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಏನು?
ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ (ಐಪಿಸಿ) ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ದೇಶದ್ರೋಹ/ರಾಜದ್ರೋಹ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಣೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸುಮಾರು 17 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಿಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ್ ಎಂ. ಪಂಚೋಲಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಕರಣವು ಕಮ್ರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದು, 2026ರ ಮೇ 21ರಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅರ್ಜಿದಾರ ಕಮ್ರಾನ್ ಅವರು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 122, 124ಎ ಮತ್ತು 153ಎ, ಜೊತೆಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲವು ವಿಧಿಗಳಡಿ ದೋಷಿ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಪಡೆದು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿತ್ತು. ಆದರೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದೇಶದ್ರೋಹ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು, ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಲು ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಆರೋಪಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಕರಣದ ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏನು ಹೇಳಿತು?
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ಸಾರಾಂಶ:
ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಆರೋಪಿಯೇ ಆಕ್ಷೇಪಿಸದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕರಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.
ಕಮ್ರಾನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ಅಪರಾಧಿತ್ವ ಅಥವಾ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ಇದು ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ತಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ಈ ಆದೇಶವು 2022ರ ತಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವುದು ಸೀಮಿತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮಾತ್ರ:
ಆರೋಪಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ, ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಆರೋಪವಿರುವ ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ ಕುರಿತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.

ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಎಂದರೇನು?
ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ರಾಜದ್ರೋಹ ಕಾನೂನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾತು, ಬರಹ, ಸಂಕೇತ, ದೃಶ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷ, ತಿರಸ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಿತ್ತು.

ಶಿಕ್ಷೆ
ಜೀವಾವಧಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
ಜೊತೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.

ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, 1962
ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣ ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವೆಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಲುವು
ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ದೇಶದ್ರೋಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು:

• ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದಾಗ
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ
• ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾದಾಗ
• ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2023ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇದಾರನಾಥ್ ತೀರ್ಪು ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅನ್ನು ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

2022ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ: ಎಸ್.ಜಿ. ವೊಂಬಟ್ಕೆರೆ ಪ್ರಕರಣ
2022ರ ಮೇ 11ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.
2022ರ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
• ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು.
• ಬಾಕಿ ಇರುವ ವಿಚಾರಣೆಗಳು, ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
• ಆದರೆ ಇತರ ಅಪರಾಧ ವಿಧಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು, ಆರೋಪಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
• 2026ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯು ಇದೇ 2022ರ ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ: ಆರೋಪಿಯೇ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಕುರಿತ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ್ರೋಹದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ರದ್ದುಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದಿನ ಐಪಿಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪರಾಧಗಳು, ತನಿಖೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 358 — ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಳಿವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 152 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೃತ್ಯ”ವನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 152ರ ಅಂಶಗಳು

• ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ
• ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ
• ವಿಧ್ವಂಸಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ
• ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅಪಾಯ
• ಮಾತು, ಬರಹ, ದೃಶ್ಯ ರೂಪ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಳಕೆ

ಶಿಕ್ಷೆ

• ಜೀವಾವಧಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ; ಅಥವಾ
• ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ; ಮತ್ತು
• ದಂಡ.

ಆದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 152 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಯೂ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 152: ಹೋಲಿಕೆ

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಆಯಾಮಗಳು
ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ): ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ, ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಟೀಕೆಯನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲವೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಅನುಚ್ಛೇದ 19(2): ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು
ವಾಕ್‌ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧರಹಿತವಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ, ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬಹುದು.

ಅನುಚ್ಛೇದ 21: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ತಡೆಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಾರದೆ ಉಳಿದರೆ ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ನ್ಯಾಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ.

ಅನುಚ್ಛೇದ 14: ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ
ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಗಂಭೀರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬಳಸಿದರೆ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು.

ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವ

1. ವೇಗವಾದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ನೆರವು
   ಆರೋಪಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇಡುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
2. ಆರೋಪಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆ
   ತಡೆ ಆದೇಶವು ಮೂಲತಃ ಆರೋಪಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ತಡೆ ಆದೇಶವು ಕೆಲವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ತಂದರೆ, ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ.
3. ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅಲ್ಲ
   ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹ ವಿಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಡೆ ತೆರವು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಇದು ಆರೋಪಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ.
4. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಸಮತೋಲನ
   ಪ್ರಕರಣವು ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ವಾಕ್‌ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳು
ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಟೀಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸವಾಲು
ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 152ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಚರ್ಚೆ
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಆರೋಪಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿ

ಪ್ರಶ್ನೆ: “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನುಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಸಾಧನವಾಗಬಾರದು.” ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.

ಪತ್ರಿಕೆ-IV: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-3

ಪತ್ರಿಕೆ-V: ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-4

ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಬೀಗಮುದ್ರೆ: ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಸುದ್ದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕೊಪ್ಪಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಬೀಗಮುದ್ರೆ ಹಾಕಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಾ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳು 203 ದಿನಗಳಿಂದ ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಆಡಳಿತದ ಕ್ರಮವು ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಆಶಾಭಾವ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಉಳಿದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಾದರೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಬಹುದೇ?
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜನರ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರು

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು

1. ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ
   ಮಾಲಿನ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ.
2. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ
   ಆಡಳಿತವು ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
3. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ
   ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಆಡಳಿತದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
4. ಅನುಕಂಪ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ
   ಅಸ್ತಮಾ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನೋವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು.
5. ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆ
   ಇಂದಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಂಡ ನೀರು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
6. ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ
   203 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

1. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಆಡಳಿತ ಅಗತ್ಯ
   ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೊದಲ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು.
2. ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ಅನುಷ್ಠಾನ
   ಎರಡು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ಉಳಿದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಅದು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಕ್ರಮವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮಾನ ಮಾನದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
3. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
   ಮಾಲಿನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
4. ಜನಸಹಭಾಗಿತ್ವ
   ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ರೈತರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
5. ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯ
   ಕೇವಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯ.

ಸಂಬಂಧಿತ ನೈತಿಕ ತತ್ವಗಳು
Polluter Pays Principle – ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರನೇ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಬೇಕು
ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪರಿಸರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು.

Precautionary Principle – ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ತತ್ವ
ಪರಿಸರ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಖಚಿತತೆಗಾಗಿ ಕಾಯದೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

Sustainable Development – ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು.

Right to Life – ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು
ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆ ಆಧಾರಿತ ನೈತಿಕ ವಿವರಣೆ
ಉದಾಹರಣೆ:
ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕೆ ನೂರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂದೇಶ:
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯ; ಆದರೆ ಅವು ಜೀವನ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಾರದು.