India’s First Gene-Edited Sheep
Source: https://www.bbc.co.uk/news/articles/c36zr73kk1yo.amp
December 2025
KAS ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ – ಉತ್ತರ ಬರವಣಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
General Studies-1
Topic: Society, Social Change, Women Empowerment
ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಧನೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗುತ್ತದೆ? ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರೀಡಾ ನೀತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
General Studies 2
Topic: ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆ
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಸರುಗಳು ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡುವುದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ? ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ.
Topic: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ?ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.(250 ಪದಗಳು)
General Studies 3
Topic: ಪರಿಸರ
ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ನಾಶವು ಮಾನವ–ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ?ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.(250 ಪದಗಳು)
Topic: ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.ಕಾರಣಗಳು, ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ನಗರ ಆಡಳಿತಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.(250 ಪದಗಳು)
Topic: ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಬ್ಲೂಬರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್–2 ಉಪಗ್ರಹದ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವು ಭಾರತದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ?ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.(250 ಪದಗಳು)
Topic: ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಎಫ್ಡಿಐ ಹೆಚ್ಚಳವು ಆರ್ಥಿಕ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು? ಚರ್ಚಿಸಿ.(250 ಪದಗಳು)
ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಇಸ್ರೇಲ್; ಯಾವುದಿದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ನಾಡು?Israel becomes first country to recognize Somaliland
1991ರಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶವೆಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಹಾಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಇಸ್ರೇಲ್.
ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೊಮಾಲಿಯಾ ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ (Somaliland) ಅನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶ ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ದೇಶವೆಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ದೇಶವೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೇತಾನ್ಯಹು ಅವರ ಕಚೇರಿಯು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೊತೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿವೆ.
ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ದಿರಹಮಾನ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹಿ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಬ್ದಿರಹಮಾನ್ ಜೊತೆ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು, ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನತೆಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶವೆಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿವೆ. ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೊಮಾಲಿಯಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಎಂದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಹೇಳಿದೆ.
ಯಾವುದಿದು ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್?
ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವೇಳೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಗೆ ಇದೆ. ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ಗೂ ನಡುವೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಏಡನ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಿತ್ಯವೂ ನೂರಾರು ಹಡಗುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಈ ಮಾರ್ಗ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.1991ರಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ವಯಂ ಆಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರದ್ದೇ ಸ್ವಂತ ಸರ್ಕಾರ, ಸಂವಿಧಾನ, ಕರೆನ್ಸಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸೊಮಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಿಲ್ಲ. ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೊತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ ಯಾವುವೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇಶ ಇಸ್ರೇಲ್ ಆಗಿದೆ.
Source: TV9; Infographic-ChatGPT
https://tv9kannada.com/world/israel-becomes-first-country-to-recognize-somaliland-know-the-importance-of-this-african-land-1128177.html/amp
How India Secured RCEP’s Advantages Without Exposing Itself to the ‘China Risk’ [RCEP Minus China]
Introduction
The Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) is the world’s largest trade bloc, covering nearly 30% of global GDP and population. India’s decision in November 2019 to stay out of RCEP was widely debated, with critics arguing that India was missing a major opportunity for Asia-Pacific integration.
However, more than six years later, India appears to have crafted a strategic alternative — securing most benefits of RCEP without incurring its biggest risk: a full-fledged Free Trade Agreement (FTA) with China. The conclusion of the India–New Zealand Free Trade Agreement (FTA) on December 22, 2025, marks a key milestone in this strategy.
What is RCEP?
RCEP includes:
10 ASEAN countries: Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thailand, Vietnam
Plus Australia, China, Japan, South Korea, and New Zealand
The agreement aims at:
Deep tariff reductions
Integrated supply chains
Common rules of origin
Services and investment liberalisation
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ತಾಣಗಳು
ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಗಳು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1000 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 300ರವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.ಕರ್ನಾಟಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಡೋಲ್ಮೆನ್, ಮೆನ್ಹಿರ್, ಕಲ್ಲು ವೃತ್ತಗಳು, ಸಿಸ್ಟ್ ಸಮಾಧಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
1️⃣ ಹಿರೇಬೆಣಕಲ್ (Hire Benakal) – ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಕರ್ನಾಟಕದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ನೆಕ್ರೋಪೊಲಿಸ್ (ಸಮಾಧಿ ಪ್ರದೇಶ).ಸುಮಾರು 400–1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ರಚನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಡೋಲ್ಮೆನ್ಗಳು, ಕಲ್ಲು ವೃತ್ತಗಳು, ಮೆನ್ಹಿರ್ಗಳು, ಪೋರ್ಟಲ್ ಹೊಲ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟ್ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.ಶಿಲಾಶ್ರಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ (Rock Shelter Paintings) ಸಹ ಲಭ್ಯ.ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
2️⃣ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ – ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ.ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ → ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ → ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.ಸಿಸ್ಟ್ ಸಮಾಧಿಗಳು, ಡೋಲ್ಮೆನ್ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
3️⃣ ಸಿದ್ಲಫಡಿ ಶಿಲಾಶ್ರಯ – ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ (ಬಾದಾಮಿ ಸಮೀಪ)ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಶಿಲಾ ಸೇತು (Rock Arch).ನೇರವಾಗಿ ಸಮಾಧಿ ತಾಣವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಪೂರ್ವೈತಿಹಾಸಿಕ ಮಾನವ ವಾಸದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ.ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತನ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮೂಲ.
4️⃣ ನಿಂಟಿಕಲ್ಲು ಮೆನ್ಹಿರ್ – ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ (ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು)ಏಕಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ನಿಂತ ಕಲ್ಲು (Menhir).ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅಪರೂಪದ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸ್ಮಾರಕ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಮಾರಕ ಅಥವಾ ಸಮಾಧಿ ಗುರುತು ಎಂದು ಪರಿಗಣನೆ.
5️⃣ ಉಡುಪಿ – ಕುಂದಾಪುರ ಪ್ರದೇಶಹಿಲ್ಕೋಡ್, ಮಾವಿನಕೆರೆಯಂತಹ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಮೆನ್ಹಿರ್ಗಳು (Nilskals) ಪತ್ತೆ.ಇವುಗಳು ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕಲ್ಲುಗಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
6️⃣ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಸಣ್ಣ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ:ಡೋಲ್ಮೆನ್ಗಳು ಮೆನ್ಹಿರ್ಗಳು ಕಲ್ಲು ವೃತ್ತಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ರಚನೆಗಳ ವಿಧಗಳು
ಡೋಲ್ಮೆನ್ (Dolmen):ಸಮಾಧಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಣೆ.
ಮೆನ್ಹಿರ್ / ನಿಂತ ಕಲ್ಲು (Menhir / Nilskal):ಒಂಟಿ ನಿಂತ ಕಲ್ಲು – ಸ್ಮಾರಕ ಅಥವಾ ಸಮಾಧಿ ಗುರುತು.
ಕಲ್ಲು ವೃತ್ತಗಳು (Stone Circles):ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಲ್ಲುಗಳ ವೃತ್ತ.
ಸಿಸ್ಟ್ ಸಮಾಧಿಗಳು (Cist Burials):ಕಲ್ಲಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮಾದರಿಯ ಸಮಾಧಿ.ಶಿಲಾಶ್ರಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ:ಪುರಾತನ ಮಾನವನ ಕಲಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ.
ಮಹತ್ವ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ತಾಣಗಳು ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ (Iron Age) ಸಮಾಜವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ.
ಪುರಾತನರ ಸಮಾಧಿ ಪದ್ಧತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
Major Megalithic Sites in Karnataka
1. Hire Benakal (Hirebeṇakal) – Koppal District
One of the largest megalithic necropolises in India, dated ca. 800 BCE–200 BCE.
Contains hundreds to ~1000 megalithic structures including dolmens, stone circles, cairns, menhirs, and burial chambers.
Features unique port-holed dolmenoid cists and rock shelters with paintings.
On the UNESCO tentative list for World Heritage status due to its archaeological and cultural significance.
2. Brahmagiri Archaeological Site – Chitradurga DistrictImportant prehistoric site with evidence of megalithic burials, stone cists, and circles.
Excavations revealed rectangular and circular burials with artefacts like pottery, beads, and iron tools.
The site shows a long sequence from Neolithic to Iron Age settlements
3. Sidlaphadi Rock Shelter – Near Badami, Bagalkot DistrictPrehistoric rock bridge and shelter, used by early humans; contains petroglyphs and evidence of prehistoric habitation.
Important for studying pre-megalithic and early cultural contexts in northern Karnataka.
4. Dolmen & Menhir Sites Across KarnatakaThere are numerous scattered dolmens and menhirs (standing stones), especially in the southern and western parts of the state:
🌍 Dolmen ClustersKallur Naganahalli (Mysuru District) – ancient stone dolmens used as tombs.
Arasinaguppe (Chikkamagaluru), Chikkajala (Bangalore Urban), Hejjala (Ramanagara), Hunkunda (Kolar), and Palli (Udupi) are known dolmen locations.
Savandurga (Ramanagara) and other rock-strewn areas also show prehistoric dolmen remains.
Menhirs / Standing Stone SitesKundapur region (Udupi District) has recently reported several megalithic menhirs (Nilskals) believed to be memorial stones near burial sites.
Nintikallu Menhir discovered in Sullia (Dakshina Kannada) is another recorded find.
5. Other Prehistoric / Megalith-Associated SitesWhile not always classic burial megaliths, several prehistoric sites in Karnataka have long burial or stone traditions:Hagaratgi, Rajan Kollur, Byse, Anegundi, Khyad – Various stone alignments, circles, and burial remains across the state (reported in regional surveys).
Prehistoric artefacts (pots, tools) found at places such as Haveri District (Balambeed) tie in with ancient human activity.
Megalithic Features (Common across Karnataka sites)
✅ Dolmens – Stone tombs typically with a capstone supported by upright stones.
✅ Menhirs / Nilskals – Single upright stones marking burial or ritual spots. The Times of India
✅ Stone Circles & Cairns – Circular arrangements of stones and burial mounds.
✅ Rock Shelters & Petroglyphs – Early evidence of human habitation and culture at sites like Sidlaphadi.
✅ Artifacts – Iron Age tools, pottery, beads, and ash remnants associated with burials.
Importance
These sites reflect Iron Age and late prehistoric cultures in peninsular India.
Karnataka’s megaliths are crucial for understanding funerary practices, social structures, and early human settlement patterns in the Deccan region.
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (Elephant Population) ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಾದ ‘ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್’ (Elephant Corridors)
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ‘ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಮಕಾಲೀನ ಆನೆಗಳ ಅಂದಾಜು’ (SAIEE 2021-25) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 22,446 ಕಾಡಾನೆಗಳಿವೆ. ಇದು 2017ರ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ (27,312) ಸುಮಾರು ಶೇ. 18ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ
1. ರಾಜ್ಯವಾರು ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (2025ರ ವರದಿ)
ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
| ರಾಜ್ಯ (State) | ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (Population) |
| ಕರ್ನಾಟಕ (Karnataka) | 6,013 |
| ಅಸ್ಸಾಂ (Assam) | 4,159 |
| ತಮಿಳುನಾಡು (Tamil Nadu) | 3,136 |
| ಕೇರಳ (Kerala) | 2,785 |
| ಉತ್ತರಾಖಂಡ (Uttarakhand) | 1,792 |
| ಒಡಿಶಾ (Odisha) | 912 |
| ಮೇಘಾಲಯ (Meghalaya) | 677 |
| ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (Arunachal Pradesh) | 617 |
| ಛತ್ತೀಸಗಢ (Chhattisgarh) | 451 |
2.ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು (Elephant Corridors)
ಆನೆಗಳು ಒಂದು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಬಳಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ‘ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 2023-24ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 150 ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (26).
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು: ಕಣಿಯನಪುರ-ಮೋಯಾರ್ (ಬಂಡೀಪುರ), ಎಡೆಯಾರಹಳ್ಳಿ-ದೊಡ್ಡಸಂಪಿಗೆ, ಕರಡಿಕಲ್-ಮಾದೇಶ್ವರ.
ವಲಯವಾರು ಹಂಚಿಕೆ:
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ. 17ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿವೆ.
3. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಡಿಎನ್ಎ ಆಧಾರಿತ ಗಣತಿ: 2025ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆನೆಗಳ ಲದ್ದಿಯಿಂದ ಡಿಎನ್ಎ (DNA) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗಣತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಆನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (11,934) ಆನೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸವಾಲುಗಳು: ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
1. ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ವಲಯವಾರು ವಿವರ (2025ರ ವರದಿ)
2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ Synchronous All India Elephant Estimation (SAIEE) 2021-25 ವರದಿಯು ಡಿಎನ್ಎ (DNA) ಆಧಾರಿತ ಗಣತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಗಣತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ.
| ವಲಯ (Landscape) | ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು | ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |
| ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು | ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ | 11,934 (~53%) |
| ಈಶಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು | ಅಸ್ಸಾಂ, ಅರುಣಾಚಲ, ಮೇಘಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿ | 6,559 (~29%) |
| ಶಿವಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಬಯಲು | ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ | 2,062 (~9%) |
| ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳು | ಒಡಿಶಾ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಛತ್ತೀಸಗಢ, ಆಂಧ್ರ | 1,891 (~8%) |
2. ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ (Elephant Corridors) ವಿವರ
2023ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು “Elephant Corridors of India 2023” ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದರ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಒಟ್ಟು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಟ್ಟು 150 ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ (2005ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ 88 ಇತ್ತು).
ರಾಜ್ಯವಾರು ಹಂಚಿಕೆ: * ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (26 ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು).
ಒಡಿಶಾ: 14 ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು.
ಜಾರ್ಖಂಡ್: 13 ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು.
ಕರ್ನಾಟಕ: 10 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು (ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳೂ ಸೇರಿ).
ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು: ಸುಮಾರು 19 ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕರ್ನಾಟಕ-ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿ-ನೀಲಗಿರಿ ಸಂಪರ್ಕ.
3. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕವು ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳೆಂದರೆ:
ಕಣಿಯನಪುರ – ಮೋಯಾರ್: ಇದು ಬಂಡೀಪುರ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸತ್ಯಮಂಗಲ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಡೆಯಾರಹಳ್ಳಿ – ದೊಡ್ಡಸಂಪಿಗೆ: ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ (BRT) ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಕರಡಿಕಲ್ – ಮಾದೇಶ್ವರ: ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಹಾದಿ.
ಬೇಗೂರು – ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು
ರೇಖೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (Linear Infrastructure): ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಆನೆಗಳ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಡಿಶಾ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸಗಢದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಆನೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷ: ಕಾಡುಗಳು ತುಂಡಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ (Fragmentation), ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿಗಾಗಿ ಆನೆಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 500 ಜನ ಮತ್ತು 100 ಆನೆಗಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
5. ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ (1992): ಆನೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್’ ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಜ ಯಾತ್ರೆ: ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಅಭಿಯಾನ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ: ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆನೆಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ‘AI ಆಧಾರಿತ ಸೆನ್ಸರ್’ಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ್ದು, ಇರುವ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಆತಂಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಓಡಾಡಲು ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆದರೆ, ಹಿಂದಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರುವ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಓಡಾಡಲು ಕಾರಿಡಾರ್ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಕಾಫಿ, ಚಹಾ ತೋಟಗಳು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಒತ್ತುವರಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ‘ಆನೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ-2025’ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಅರಣ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೈಸೂರು ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಲಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ರಾಮನಗರ, ಹಾಸನ, ಕೊಡಗು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಉತ್ತರದ ದಾಂಡೇಲಿ ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಮಾನವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ವರದಿಯಾ ಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳು ಶಿರಸಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಹಳಿಯಾಳ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಧಾರವಾಡ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಬೇಕಿದೆ ಕಾರಿದಾರ್ಗಳು: ಕಾಡಾನೆಗಳ ಕಾಟ ಒಂಬತ್ತು ಮಾತ್ರ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇರುವುದು ದಕ್ಷಿಣದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿದ್ದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಇವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಐದು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ನೆರೆಯ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳನ್ನು ಕೇರಳದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ಆನೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ವನ್ಯಧಾಮ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗಿರಿ-ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ (ಬಿಆರ್ಟಿ) ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಎಡೆಯಾರಹಳ್ಳಿ-ದೊಡ್ಡಸಂಪಿಗೆ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರಿಂದ 25.37 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ ಪುನರುಜೀವ ನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂಡೀಪುರ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಣಿಯನಪುರ-ಮೊಯಾರ್ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳು, ರೆಸಾರ್ಟ್ ನಂತಹ ವಾಣಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸತ್ಯಮಂಗಲ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೂಡಹಳ್ಳಿ ತಲಮಲೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ನಡೆದಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ 2023ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಂಬತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದ ನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾರಿಡಾರ್ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವರದಿ ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಿದೆ.
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಥಗಳೇ ಇಲ್ಲ: ರಾಜ್ಯದ
ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದ ಕ್ಕಾದರೂ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆನೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಜ ಪಥಗಳೇ ಇಲ್ಲ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆನೆ ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿತ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಇಲ್ಲ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭದ್ರಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶ ಮೈಸೂರು ಆನೆ ವಿಸ್ತರಿತ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. 2002ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆನೆಗಳ
ವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 2002ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆನೆಗಳು ಮೂಡಿಗೆರೆ, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ, ಕೊಪ್ಪ, ಶೃಂಗೇರಿ ತನಕ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಆನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷಆಗಾಗಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಭದ್ರಾ, ಶೆಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, ಶರಾವತಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಮೊದಲು ಆನೆ ಪಥ ಇತ್ತು. 1972ರಲ್ಲಿ ಗಾಜನೂರು ಬಳಿ ತುಂಗಾ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಭದ್ರಾ ಹಾಗೂ ಶೆಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ನಡುವಿನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತ ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೀಮಗಡ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದೊಡನೆ ಹೊರಡುವ ಕಾಡಾನೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುವ ಹಿಂಡು, ಕಬ್ಬು, ಕಬ್ಬು, ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಘಟನೆಗಳುವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಅಂಕೋಲಾ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಘೋಷಿತ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆನೆಗಳ ಓಡಾಟ ಇದೆ. ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ, ಆನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವನ್ಯಪ್ರಾ-ಣಿಗಳ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಅಗರಬತ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ಬಿಐಎಸ್
ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಅಗರಬತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ‘ಐಎಸ್ 19412:2025’ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಬ್ಯೂರೊ (ಬಿಐಎಸ್) ರೂಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಗರಬತ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಹೊಸ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
‘ಐಎಸ್ 19412:2025’ ಅಗರಬತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾನದಂಡವು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಗರಬತ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಬ್ಯೂರೊ ಅಗರಬತ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಧೂಪದ್ರವ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ನಿಷೇಧಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲೆಥ್ರಿನ್, ಪರ್ಮೆಥ್ರಿನ್, ಸೈಪರ್ಮೆಥ್ರಿನ್, ಡೆಲ್ಟಾಮೆಥ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಫಿಪ್ರೊನಿಲ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಂಜೈಲ್ ಸೈನೈಡ್, ಈಥೈಲ್ ಅಕ್ರಿಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಡೈಫೆನಿಲಮೈನ್ ಸಹ ಸೇರಿವೆ.
ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ, ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ಇವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮವು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ತಯಾರಿಕ ಘಟಕಗಳು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ತಯಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಭಾರತವು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಅಗರಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಅಗರಬತ್ತಿ ಉದ್ಯಮದ ಮೌಲ್ಯವು ₹8 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ₹1,200 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟು ಅಗರಬತ್ತಿಗಳನ್ನು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿವೆ.
Source: Prajavani
New BIS Standard for ‘agarbattis’
What changes for consumers, manufacturers and exports?
On National Consumer Day 2025, released a New Indian Standard for incense sticks (agarbattis)—IS 19412:2025–Incense Sticks (Agarbatti)—Specification—developed by the Bureau of Indian Standards (BIS).
The newly notified standard aims to enhance consumer safety, indoor air quality, and product consistency, while supporting ethical manufacturing practices and boosting India’s global competitiveness in the agarbatti sector.
“The newly notified standard specifies prohibited use of certain insecticidal chemicals and synthetic fragrance substances in agarbattis that may pose risks to human health, indoor air quality and the environment. To address these issues, IS 19412:2025 specifies a list of substances prohibited for use in agarbattis,” the official release read.
What consumers should know?
The new standard not only eliminates the use of some of the most effective insecticidal agents and synthetic fragrance substances but also improves health and environmental conditions.
The announcement lists out the following main substances that are banned:
1) Insecticides: Alethrin, Permethrin, Cypermethrin, Deltamethrin, Fipronil
2) Synthetic fragrance intermediates: Benzyl cyanide, Ethyl acrylate, Diphenylamine
Many of these substances have already been classified as hazardous and are subject to stringent control and prohibition measures across the globe due to their deleterious effects on human health, air quality, and the environment.
Thus, consumers will be able to find the standard mark (BIS) on certified agarbatti products, indicating that the incense sticks are safe and of a higher quality.
Impact on manufacturers
The new IS 19412:2025 stipulates that very strict rules and regulations are to be followed in respect of raw materials, burning quality, fragrance performance and chemical parameters. Moreover, the standard has also categorised agarbattis based on the method of production as;
Machine-made
Hand-made
Traditional masala agarbattis
For the producers, this implies:
Adoption of good and safe production practices
Shifting to the use of ethical and sustainable methods
Assured continuity of traditional crafts
Better prospects of accessing the international markets
“Products conforming to this standard will be eligible to carry the BIS Standard Mark, enabling consumers to make informed choices with confidence,” the release read.
Boost for exports
India is the top manufacturer and exporter of agarbatti in the world; it has an industry worth Rs 8,000 crore per year and exports valued at Rs 1,200 crore to more than 150 countries.
With the new BIS standard, Indian incense products are likely to become acceptable to the international market for their quality and safety, thereby augmenting their status in the global marketplace.
How was the standard developed?
IS 19412:2025 was formulated by the Fragrance and Flavour Sectional Committee (PCD 18) of BIS with extensive stakeholder input. Experts from leading institutions contributed, including:
CSIR–Central Institute of Medicinal and Aromatic Plants (CIMAP)
CSIR–Indian Institute of Toxicology Research (IITR)
CSIR–Central Food Technological Research Institute (CFTRI)
Fragrance and Flavour Development Centre (FFDC), Kannauj
All India Agarbatti Manufacturers Association
Why does this matter?
Incense sticks or agarbattis are an integral part of India’s cultural and religious practices and are widely used in households, places of worship, meditation centres and wellness spaces.
With rising global interest in yoga, meditation, aromatherapy and holistic well-being, demand for incense products has increased significantly in both domestic and international markets, the release said.
Source: Zeebiz