ಸಂದರ್ಭ: ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲನ್ನು ಡೇರಿ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಪಾನೀಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿ ಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಶೇ12ರಷ್ಟು ಜಿಎಸ್ಟಿ ವಿಧಿಸುವ ಬದಲು ಶೇ 5ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
- ಈ ಸಂಬಂಧ ‘ದೊಡ್ಡ’ ಡೇರಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಅರ್ಜಿದಾರ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿರುವ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
- ‘ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ಹಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿ ರುವ ಪಾನೀಯಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸುಂಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಕೆನೆ ಬೆರೆಸಿದ ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಸಿಹಿಕಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವರ್ಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆಯೇ’ ಎಂಬುದರ ಪರಾಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಡೆಸಿತು.
- ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ಹಾಲು ಮೂಲ ಹಾಲಾಗಿಯೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಂಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ‘ತೆರಿಗೆದಾರರು ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರು ಪಾವತಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
- ಪ್ರಕರಣವೇನು?: ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಕರ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಡೇರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಶೇ 5ರ ಜಿಎಸ್ಟಿಯನ್ನು ಶೇ 12ರಿಂದ ಶೇ18ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಿಜಿಎಸ್ಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 74ರ ತೆರಿಗೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಷೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು 2021ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಟಿಗೆ ₹72.95 ಲಕ್ಷ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ನಂತರ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು. ಇದರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕಂಪನಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕಂಪನಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು.
🥛 ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಹಿನ್ನಲೆ
🔹 2017ರ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಮೊದಲು
ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಇದ್ದವು.
ಕೆಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಗೀ, ಚೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ VAT/Excise ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
🔹 2017ರ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ನಂತರ
| ಉತ್ಪನ್ನ | ಹಳೆಯ ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರ (2017–2024) | ಹೊಸ ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರ (2025 ರ ನಿರ್ಧಾರ) | ಪ್ರಮುಖ ಟಿಪ್ಪಣಿ |
| ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಲು | Nil (ವಿನಾಯಿತಿ) | Nil | ಮೂಲ ಹಾಲಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ. |
| UHT ಹಾಲು (Ultra High Temperature) | 5% | Nil | ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. |
| ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಪನೀರ್/ಚೆನ್ನಾ | 5% | Nil | ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುವೆಂದು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ. |
| ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ (Ghee) | 12% | 5% | ದರ ಕಡಿತದಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ. |
| ಚೀಸ್ (Cheese) | 12% | 5% | ಹಾಲಿನ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ದರ ಇಳಿಕೆ. |
| ಕಾಂಡೆನ್ಸ್ಡ್ ಮಿಲ್ಕ್ | 12% | 5% | ಸಿಹಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ. |
| ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲು (Flavoured Milk) | 12% | 5% | ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ. |
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆ: ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮಾಸಿಕ ಖರ್ಚು ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲು (Flavoured Milk) ಅನ್ನು ‘ಪಾನೀಯ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆ ಅಥವಾ ‘ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ 2026ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಹಾಕಿದೆ.
ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಿಎಸ್ಟಿ ವಿವಾದದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ (Timeline)
| ವರ್ಷ | ಘಟನೆ | ವಿವರ |
| 2017 | ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿ | ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. |
| 2019–21 | ತೆರಿಗೆ ವಿವಾದ | ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲನ್ನು ಪಾನೀಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದರವನ್ನು 5% ರಿಂದ 12–18% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. |
| 2021 | ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ | ದೊಡ್ಡ ಡೈರಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ₹72.95 ಲಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು. |
| 2025 | ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಿರ್ಧಾರ | ಜಿಎಸ್ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ದರ ಕಡಿತದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. |
| 2026 | ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು | ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲಿಗೆ 5% ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯ ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಯಿತು. |
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ: 12% ಅಥವಾ 18% ತೆರಿಗೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ 5% ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾದಭರಿತ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೆರವು: ಡೈರಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಇದ್ದ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪಷ್ಟತೆ: ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪಾನೀಯವು ‘ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನ’ವೇ ಹೊರತು ಅದು ಸಾಫ್ಟ್ ಡ್ರಿಂಕ್ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ.
Source: Prajavani