🌾 ಬೆಲೆ ಕೊರತೆ ಪಾವತಿ ಯೋಜನೆ (PDPS)
ಬೆಲೆ ಕೊರತೆ ಪಾವತಿ ಯೋಜನೆ (Price Deficiency Payment Scheme – PDPS) ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅನ್ನದಾತ ಆಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ (PM-AASHA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2018ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ದೊರೆತರೆ, ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು.
🏛️ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ MSP ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, MSP ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಾವತಿ RTGS/NEFT ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ರೈತರು ಆನ್ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು FAQ (Fair Average Quality) ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು.
📊 ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
| ಅಂಶ | ವಿವರಣೆ |
| ಪ್ರಾರಂಭ | 2018 (PM-AASHA ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ). |
| ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ | ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಗಿಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಹಣವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು. |
| ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ | ಇಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಖರೀದಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣವನ್ನು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. |
| ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯ (2025) | ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೋತಾಪುರಿ ತಳಿ) ಈ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. |
| ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು | MSP ಮೌಲ್ಯದ 15% ವರೆಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. |
| ಪ್ರಥಮ ಅನುಷ್ಠಾನ | ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ‘ಭಾವಾಂತರ ಭುಕ್ತಾನ್ ಯೋಜನೆ’ಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ 2018ರಲ್ಲಿ ಸೋಯಾಬೀನ್ ಬೆಳೆಗೆ ಮೊದಲು ಜಾರಿಯಾಯಿತು. |
💡 ಯೋಜನೆಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
ದಾಸ್ತಾನು ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ: ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ (Procurement & Storage) ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ರೈತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ: ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಎಪಿಎಂಸಿ (APMC) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಹಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಮಿತಿಗಳು: ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗರಿಷ್ಠ 40% ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
🎯 PM-AASHA ಉದ್ದೇಶಗಳು
MSP ಭರವಸೆ: ಅಧಿಸೂಚಿತ ಪಲ್ಸ್, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಪ್ರಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ.
ಅಪಾಯ ತಡೆ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ MSP ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ರೈತರು ಸಂಕಷ್ಟ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಯ್ಕೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ/ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ PSS ಅಥವಾ PDPS ಆಯ್ಕೆ.
🛠️ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು
ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು: NAFED, NCCF ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು.
ಹಣಕಾಸು ಭರವಸೆ: ₹45,000 ಕೋಟಿ ವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಭರವಸೆ.
ನೋಂದಣಿ: eSamriddhi (NAFED), eSanyukti (NCCF) ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ನೋಂದಣಿ.
ಜಾಗೃತಿ: SMS/WhatsApp ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ.
Agmarknet ಪೋರ್ಟಲ್: ದೈನಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಮಾಹಿತಿ.
ಭೂ ದಾಖಲೆ: ರಾಜ್ಯ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು.
ಖರೀದಿ ಮಿತಿ: ರೈತರಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ 40 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ವರೆಗೆ (ಹಿಂದಿನ 25 ಕ್ವಿಂಟಲ್ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಳ).
ಅನುಷ್ಠಾನ ಅವಧಿ: 90 ದಿನಗಳಿಂದ 120 ದಿನಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ.
MSP ಪಾವತಿ: ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ.
🌱 ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
🥭 ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಲಾಭ (2025-26):
ಕರ್ನಾಟಕವು ಮಾವಿನ PDPS ಅನ್ನು 2025ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಮಾರು 14,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕ್ವಿಂಟಲ್ನಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ 5 ಎಕರೆಗೆ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
2026–27ರಲ್ಲಿ ₹796 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೋಳ, ಸೋಯಾಬೀನ್, ಮಾವು, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೆಟೊ, ಅರಿಶಿನ, ಶುಂಠಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು PDPS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಯೋಜನೆ.
ಇದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರ ಹಾಳಾಗುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
✨ ಸಾರಾಂಶ
ಬೆಲೆ ಕೊರತೆ ಪಾವತಿ ಯೋಜನೆ (PDPS) ರೈತರಿಗೆ MSP ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ನವೀನ ಕ್ರಮ. ಭೌತಿಕ ಖರೀದಿ ಇಲ್ಲದೆ, ನೇರ ಪಾವತಿ ಮೂಲಕ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡ ಈ ಯೋಜನೆ, ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ₹796 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮೂಲಕ, ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ.