ಕರ್ನಾಟಕ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ: ಸೌರಶಕ್ತಿ
ಸಂದರ್ಭ: ಕೃಷಿಪಂಪ್ ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಹಗಲುಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದರೂಪಿಸಿರುವ ಕುಸುಮ್.ಸಿ ಮೆಗಾವಾಟ್ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ2,520 ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಡಿ ಇಟ್ಟಿದೆ.
- ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 3,900 ಮೆಗಾವಾಟ್ 2 ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಇತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 750 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. 2.520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
- ಯೋಜನೆಯಡಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸುಮಾರು 24 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ₹1 ಕೋಟಿ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಿದೆ. ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಯೋಗ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹3.17 ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ, ಅಯಾ ಫೀಡರ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರೈತರ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕುಸುಮ್-ಸಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ 397 ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಉಪ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 2,520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿ ಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇದರಿಂದ 1,684 ಫೀಡರ್ಗಳ 6,70,185 ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ಉದ್ದೇ-ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಹಗಲಿನಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
- ಅಲದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ಬೆಸ್ಕಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸುಮ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 1,159 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ 157 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಟಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 200 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 32 ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 500 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಚ್ಗೆ 1.051 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮಥ್ಯ೯ದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
- 2025ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ‘ಕುಸುಮ್ ಸಿ’ಗೆ ಚಾಲನೆ, 4,650 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗುರಿ
⚡ ಕುಸುಮ್-ಸಿ (KUSUM-C) ಯೋಜನೆ: ಒಂದು ನೋಟ
ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ವಿವರ
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
| ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು | ಕುಸುಮ್-ಸಿ (PM-KUSUM Component-C) |
| ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ | ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ |
| ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ | 3,900 ಮೆಗಾವಾಟ್ (MW) |
| ಪ್ರಸ್ತುತ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | 2,520 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಚಾಲನೆ |
| ಘಟಕದ ಸ್ಥಾಪನಾ ವೆಚ್ಚ | ₹4 ಕೋಟಿ (ಪ್ರತಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ಗೆ) |
| ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯಧನ | ₹1 ಕೋಟಿ (ಪ್ರತಿ 1 ಮೆಗಾವಾಟ್ಗೆ) |
| ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನ | ಉಳಿದ ₹3 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ |
| ನಿಗದಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ | ಗರಿಷ್ಠ ₹3.17 ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ (KERC ನಿಯಮದಂತೆ) |
☀️ PM-KUSUM ಯೋಜನೆಯ ಘಟಕಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹೋಲಿಕೆ
| ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ | ಘಟಕ – A (Component A) | ಘಟಕ – B (Component B) | ಘಟಕ – C (Component C) |
| ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ | ಖಾಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ | ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸೌರ ಪಂಪ್ ಅಳವಡಿಕೆ | ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಂಪ್ಗಳನ್ನು ಸೌರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು |
| ಗುರಿ | 10,000 MW ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ | 14 ಲಕ್ಷ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಂಪ್ಗಳು | 35 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಿಡ್-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಪಂಪ್ಗಳು |
| ಲಾಭ ಪಡೆಯುವವರು | ರೈತರು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, FPO ಗಳು | ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೈತರು (ಗ್ರಿಡ್ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶ) | ಪಂಪ್ಸೆಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರು |
| ಸಹಾಯಧನ / ಲಾಭ | ₹1 ಕೋಟಿ ಪ್ರತಿ MW ಗೆ (ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಲು) | 60% ಸಹಾಯಧನ (ಕೇಂದ್ರ 30% + ರಾಜ್ಯ 30%) | ₹3.17/ಯೂನಿಟ್ ವರೆಗೆ ದರ ನಿಗದಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) |
| ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ | ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು | ಡೀಸೆಲ್ ವೆಚ್ಚ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ | ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯ |
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಘಟಕ-A: ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರಬಹುದು.
ಘಟಕ-B: ಗ್ರಿಡ್ (ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ) ತಲುಪದ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಬಳಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ವರದಾನ. ಕೇವಲ 10% ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು.
ಘಟಕ-C (ಫೀಡರ್ ಸೌರೀಕರಣ): ನೀವು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈಗ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಂಪ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಡೀ ಫೀಡರ್ ಅನ್ನೇ ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.